PRAWIE WSZYSTKO O POGODZIE
Przewidywanie pogody
Przed wyjściem na wędrówkę należy koniecznie zapoznać się
z orientacyjną prognozą pogody. Od niej bowiem w dużej
mierze zależy m. in. w co się ubierzemy na wycieczkę, jak
zaplanujemy przemarsz. W wieczornych dziennikach telewi-
zyjnych można zobaczyć mapę pogody oraz wysłuchać komen-
tarza „Chmurki" czy „Wicherka". Jeśli posiadamy radio
tranzystorowe komunikatu można wysłuchać nawet w drodze.
Poza tym wszystkie gazety codzienne zamieszczają w specjaU
nych rubrykach prognozę pogody dla kraju i odpowiednich
regionów. Najpewniej o aktualnym stanie pogody powie nam
jednak barometr znajdujący się w punkcie noclegowym lub
na trasie marszu. Odczytując wskazania barometru należy
pamiętać, że:
• szybkie wahania jego wskazówki potwierdzają wahania
ciśnienia atmosferycznego i informują o zbliżającej się burzy;
• stały spadek ciśnienia w ciągu dnia, przy wzmagającym
się ■ wietrze przyniesie obniżenie temperatury (latem) lub jej
wzrost (zimą);
© stały wzrost ciśnienia przez kilka kolejnych dni świadczy
że będzie upał i susza (w lecie) lub mróz i bezchmurne niebo
(zimą).
Warto jednak wiedzieć, że istnieją także różne oznaki lokalne
umożliwiające, niestety również tylko „prawie" dokładne,
przewidywanie pogody. Wiele z nich jest powszechnie zna-
nych, ale niektóre mogą być dla turysty nowością. Pamiętać
jednak trzeba, że nigdy nie wolno wysuwać wniosków na
podstawie jednej czy dwu oznak. Musi być ich cały zespół;
temperatura, wiatr, kierunek przesuwania się chmur, zacho-
wanie się zwierząt itp.
© Dobra pogoda „przychodzi" ze wschodu, północnego wscho-
du, południowego wschodu. Zła pogoda — z zachodu, pół-
nocnego zachodu, południowego zachodu.
• Jeśli stanie się plecami do wiatru, to pogorszenia pogody
należy oczekiwać tylko z lewej strony, nigdy z prawej. Toteż
jeśli zauważy się z prawej strony obłok, który swoim wy-
glądem zapowiada deszcz, nie należy się martwić, nie przy-
niesie on zmiany pogody.
Bezdeszczowo, słonecznie i ciepło będzie, gdy...
• temperatura spada na noc, po deszczu jest chłodno, nocą
w lesie jest znacznie cieplej niż na polu, wieczorem i nocą
przy wchodzeniu na wzgórze czuje się cieplejsze powietrze;
• wilgotność w dzień — zmniejsza się, w nocy — zwiększaj
• wiatr w dzień mocno wieje, przed nocą ucisza się, przed
południem obraca się w kierunku zgodnym z biegiem wska-
zówki zegara (ruchu słońca), pod wieczór — w kierunku
przeciwnym;
• obłoki: rano niebo jest czyste, w dzień pojawiają się
obłoki kłębiaste, pod wieczór znikają, chmury kłębiaste płyną
z wiatrem;
• barwa nieba jest ciemnoniebieska, widnokrąg wyraźny;
• barwa światła jest żółta, złocista lub różowa;
• słońce zachodzi na niebie bez obłoków, przy zachodzie
robi wrażenie spłaszczonego lub rozerwanego;
• gwiazdy słabo migocą i mają odcień zielonkawy;
• wieczorem i nocą występuje mgła;
• dym z kominów unosi się pionowo w górę;
• po południu ukazuje się tęcza lub ukazuje się po stronie
przeciwnej niż ta, z której wieje wiatr;
• wieczorem krążą roje muszek;
• pająk tka pajęczynę w dzień i w nocy.
Zapowiada się zła, deszczowa pogoda, gdy...
• temperatura podnosi się przed nocą, po deszczu jest
ciepło;
• wilgotność w dzień utrzymuje się na takim samym po-
ziomie, na jakim była w nocy;
• wiatr wieczorem wieje silniej niż w dzień;
• obłoki: pod wieczór zagęszczają się, posuwają się w in-
nym kierunku niż wieje wiatr, napływają z zachodu, połud-
niowego zachodu, południa, północnego zachodu i zagęszczają
się;
• barwa nieba jest biała, zamglona, niebo jest „niskie";
• słońce o świcie jest czerwone lub purpurowe, a wieczo-
rem zachodzi za chmurę lub przy zachodzie ma barwę czer-
woną czy purpurową;
© gwiazdy migocą mocno, mają odcień niebieski lub czer-
wonawy;
• dym z kominów układa się w poziome smugi;
• jaskółki latają nisko, kury i WTóble „kąpią się" w piasku;
• przed południem ukazuje się tęcza lub ukazuje się z tej
strony widnokręgu, z której wieje wiatr;
• mrówki chowają się do mrowisk, żaby wyłażą z kałuż,
pająk chowa się w pajęczynę, pszczoły siedzą w ulach
i brzęczą, ryby „rzucają się" w wodzie, psy drapią się
i jedzą trawę;
© linki namiotowe skręcają się; sól w odkrytym naczyniu
wilgotnieje, nasila się zapach stojących wód.
Jak zachować się w czasie burzy
Może się zdarzyć, że w czasie wędrówki turystę zaskoczy burza, której • z reguły towarzyszą wyładowania atmosfe- ryczne. Aby ustrzec się od porażenia piorunem należy pa- miętać, by: • nie chronić się pod samotne drzewa (np. polne grusze na miedzach); • unikać szybkiego ruchu na odkrytej przestrzeni; • na bezleśnym stoku kłaść się płasko na ziemi; • zakrywać dotychczas odsłonięte metalowe części ekwi- punku z aparatem fotograficznym i lornetą włącznie; 5 — Vademecum. 65 • chroniąc się pod ściany budynków posiadających pioru- nochrony — nie należy stawać za blisko instalacji odgro- mowych bowiem osoba stojąca obok przewodu odprowadza- jącego prąd z pioruna do ziemi może zostać porażona.